خواندن جواب آزمایش HLA یکی از مهمترین کارهایی است که افراد با بیماری نقص ایمنی پیگیر آن هستند. این آزمایش را پزشک به دلایل مختلفی همچون نقص سیستم ایمنی، مشاهده کبودی ها، درد و سفتی مفاصل تجویز می کند. جواب این آزمایش به صورت منفی یا مثبت نمایش داده خواهد شد. در صورتی که بدن شما از نظر این فاکتور خونی در حالت نرمال باشد، نتیجه منفی خواهد بود و در صورتی که در بدن شما این فاکتور وجود داشته باشد، نتیجه مثبت خواهد شد. در این مطلب می خواهیم هر آنچه به شما در تفسیر آزمایش HLA کمک می کند را از زبان متخصصین موسسه نقص ایمنی سپید بیان کنیم. موسسه نقص ایمنی یک موسسه خیریه است که پیگیر درمان و تامین هزینه های بیماران نقص ایمنی است که هزینه درمان این بیماری را ندارند.
جواب آزمایش HLA
جواب آزمایش HLA به شما نشان میدهد که بدن شما چه ژنهای سیستم ایمنی دارد. وقتی برگه آزمایش را میبینید، نتیجه به شکل مثبت یا منفی برای ژن موردنظر، مثل HLA-B27، نوشته شده است. اگر جواب نرمال باشد، یعنی ژن خاص HLA در خون شما پیدا نشده است. این به معنی عملکرد طبیعی سیستم ایمنی بدن است. اگر جواب غیر نرمال باشد، یعنی این ژن در خون شما شناسایی شده است. این به معنای خطر بالقوه برای برخی بیماریها است، اما به تنهایی نشاندهنده بیماری قطعی نیست.
جواب آزمایش HLA نرمال
جواب آزمایش HLA نرمال نشان میدهد که هیچ آنتیژن غیرطبیعی یا تغییر یافتهای در خون شما مشاهده نشده است. به عبارت سادهتر، نرمال بودن نتیجه آزمایش نشانه سالم بودن فرد و عدم وجود مشکلات ژنتیکی یا خودایمنی قابل توجه است.
با این حال، در برخی شرایط ممکن است جواب آزمایش به صورت موقت مثبت شود. این وضعیت به دلیل یک التهاب یا عفونت گذرا در بدن است و به معنی وجود بیماری مزمن یا جدی نیست. به همین دلیل، همیشه توصیه میشود نتیجه آزمایش همراه با وضعیت بالینی و سایر آزمایشها توسط پزشک متخصص بررسی شود.
در نهایت، جواب نرمال HLA خبر خوبی است، اما پیگیری منظم سلامت و انجام آزمایشهای دورهای برای اطمینان کامل، اهمیت دارد.
برای دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر و دریافت حمایت از موسسه خیریه بیماران نقص ایمنی سپید از طریق زیر با ما در ارتباط باشید.
بیشتر بخوانید: اهدای سلول های بنیادی
جواب آزمایش HLA پرخطر
اگر جواب آزمایش HLA شما مثبت باشد، به این معناست که آنتیژن HLA-B27 در بدن شما وجود دارد. مثبت بودن این نتیجه نشاندهنده افزایش خطر نسبت به حد متوسط برای ابتلا به برخی اختلالات خودایمنی است.
بیماریهای خودایمنی، شرایطی هستند که در آنها سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافتهای سالم حمله میکند و آنها را تخریب مینماید. سیستم ایمنی بدن وظیفه محافظت از بدن در برابر میکروبها، ویروسها و سایر عوامل خارجی آسیبزا را بر عهده دارد، اما در بیماریهای خودایمنی، این سیستم دچار اشتباه شده و عملکرد طبیعی خود را از دست میدهد.
لازم به ذکر است که مثبت بودن جواب HLA-B27 به معنی ابتلای قطعی به بیماری خودایمنی نیست. بسیاری از افرادی که این فاکتور را دارند، ممکن است هیچگاه علائم بیماری را تجربه نکنند. با این حال، این نتیجه نشان میدهد که احتمال بیشتری برای بروز برخی بیماریها، مانند آرتریتهای التهابی یا اسپوندیلوآرتریتها وجود دارد و لازم است وضعیت سلامت فرد با بررسیهای بالینی و مشاوره پزشک به دقت پیگیری شود.
در مجموع، مثبت بودن HLA-B27 یک علامت هشداردهنده است، اما تصمیمگیری نهایی و تفسیر کامل آن باید توسط پزشک متخصص و با در نظر گرفتن سایر علائم و آزمایشها انجام شود.
ریسک های جواب آزمایش HLA
احتمالا یکی از سوالات و چالش هایی که برای افراد به وجود می آید این است که آیا انجام آزمایش HLA می تواند خطراتی برای سلامتی افراد داشته باشد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم به طور معمول ریسک ها و خطرهای نمونه گیری برای انجام آزمایش بسیار کم است. در برخی مواقع این احتمال وجود دارد که گرفتن خون و انجام آزمایش بر روی آن خطرات و ریسکهایی را برای افراد به همراه داشته باشد. از جمله مهم ترین احتمالات در انجام آزمایش HLA می توان به موارد زیر اشاره کرد.
این امکان وجود دارد که افراد به دلیل بیماری های زمینه ای دچار خونریزی بیش از حد در حین نمونه گیری شوند.
احساس سبکی در سر یا سرگیجه پس از آزمایش خون امری طبیعی است که برای بعضی از افراد در حالت تشدید شده اتفاق می افتد.
هماتوم یا تجمع خون در زیر پوست یکی دیگر از خطرات و ریسک های شایع نمونه گیری از خون است.
عفونت به طور معمول هر زمانی که یک ماده خارجی وارد بدن شما شود، احتمال عفونت افزایش پیدا می کند. بنابراین اگر نمونه گیری با بی دقتی یا در محل آلوده صورت گیرد، احتمال بروز عفونت افزایش پیدا می کند.
در جواب آزمایش HLA چه بیماریهایی تشخیص داده میشود؟
اگر نتیجه آزمایش HLA مثبت باشد، این آزمایش میتواند به پزشک در تشخیص برخی بیماریها و اختلالات کمک کند. یکی از مهمترین کاربردهای این آزمایش، شناسایی خطر ابتلا به انواع آرتریتهای التهابی است. در ادامه، انواع بیماریهایی که با کمک آزمایش HLA قابل تشخیص هستند، همراه با توضیح ارائه شدهاند:
اسپوندیلیت آنکیلوزان
این بیماری نوعی آرتریت التهابی است که عمدتا مفاصل ستون فقرات و لگن را درگیر میکند. بیماران درد و سفتی در ناحیه کمر و باسن تجربه میکنند، به ویژه صبحها یا پس از استراحت طولانی. این بیماری میتواند باعث محدودیت حرکتی و تغییر شکل ستون فقرات در طول زمان شود.
آرتریت مربوط به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو
افرادی که به بیماریهای التهابی روده مبتلا هستند، ممکن است التهاب مفاصل را تجربه کنند. این نوع آرتریت میتواند مفاصل بزرگ مانند زانو و مچ پا را درگیر کند و با دورههای عود و بهبود همراه باشد.
پسوریازیس یا آرتریت های مرتبط با پسوریازیس
پسوریازیس یک بیماری پوستی است که با ضایعات قرمز و پوستهپوسته همراه است. در برخی بیماران، این بیماری میتواند مفاصل را نیز تحت تاثیر قرار دهد، که به آن آرتریت پسوریاتیک گفته میشود. علائم شامل درد، تورم و خشکی مفاصل است و گاهی انگشتان دست و پا نیز دچار تغییر شکل میشوند.
آرتروز واکنشی
این نوع آرتریت پس از یک عفونت در بدن (مثلا عفونت ادراری یا گوارشی) ایجاد میشود. سیستم ایمنی پس از مقابله با عفونت، به اشتباه به مفاصل حمله میکند و التهاب ایجاد میشود. علائم آن شامل درد، تورم و محدودیت حرکت مفاصل است.
ساکرویلییت یا التهاب مفصل ساکرویلیاک
این التهاب مفصل بین ستون فقرات و لگن (مفصل ساکرویلیاک) را درگیر میکند. بیماران اغلب درد پایین کمر و باسن دارند که ممکن است به ران و پاها نیز منتشر شود. فعالیت طولانی یا ایستادن زیاد درد را تشدید میکند.
اویتیس
گاهی همراه با بیماریهای مرتبط با HLA-B27، التهاب داخل چشم یا اوییت رخ میدهد. این وضعیت میتواند باعث قرمزی، درد، حساسیت به نور و تاری دید شود و نیاز به پیگیری سریع توسط چشمپزشک دارد.
با ترکیب نتایج آزمایش HLA و سایر آزمایشها، مانند آزمایشهای بند ناف یا آزمایشهای بالینی، پزشکان میتوانند تشخیص دقیقتر و بهتری برای وجود این اختلالات ارائه دهند. لازم به ذکر است که تجویز آزمایش HLA زمانی انجام میشود که فرد علائم یا نشانههایی از بیماری اسپوندیلوآرتریت یا دیگر اختلالات مرتبط داشته باشد. اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، میتواند به تأیید تشخیص پزشک کمک کند.
با این حال، توجه داشته باشید که آنتیژن HLA-B27 در برخی افراد سالم نیز دیده میشود و وجود آن در خون همیشه به معنی ابتلا به یک بیماری خاص نیست. بنابراین نتیجه مثبت HLA-B27 باید همراه با علائم بالینی و سایر آزمایشها توسط پزشک متخصص بررسی شود.
| نتیجه آزمایش HLA | معنی و توضیح | بیماریها یا شرایط مرتبط | نکات مهم |
|---|---|---|---|
| نرمال (منفی) | هیچ آنتیژن غیرطبیعی یا HLA-B27 در خون مشاهده نشده است. | فرد سالم است و خطر ابتلا به بیماریهای خودایمنی پایین است. | نرمال بودن نتیجه به معنی سلامت کامل بدن است، اما بررسی دورهای سلامت توصیه میشود. |
| مثبت (پرخطر) | HLA-B27 در خون شناسایی شده است. | افزایش خطر برخی بیماریهای خودایمنی و التهابی مانند: • اسپوندیلیت آنکیلوزان • آرتریت مرتبط با بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو • پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک • آرتروز واکنشی • ساکرویلییت • اوییت (التهاب چشم) | مثبت بودن نتیجه به معنی ابتلای قطعی نیست. بسیاری از افراد با HLA-B27 مثبت ممکن است هرگز علائم بیماری را تجربه نکنند. نتیجه باید همراه با علائم بالینی و بررسی پزشک تحلیل شود. |
تفاوت بین انواع HLA در جواب آزمایش چیست؟
انواع HLA به گروههای مختلفی تقسیم میشوند، از جمله کلاس I (مثل HLA-A، HLA-B، HLA-C) و کلاس II (مثل HLA-DR، HLA-DQ، HLA-DP). هر کدام نقش متفاوتی در سیستم ایمنی دارند. کلاس I بیشتر در شناسایی سلولهای آلوده به ویروس یا سلولهای غیرطبیعی نقش دارد، در حالی که کلاس II به فعالسازی پاسخ ایمنی و شناسایی پاتوژنها کمک میکند.
بیشتر بخوانید: پیوند مغز استخوان
چه مواردی بر روی نتیجه آزمایش HLA تاثیر میگذارد؟
برخی عوامل میتوانند نتیجه آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند، از جمله:
- وجود عفونت یا التهاب فعال در بدن
- برخی داروها یا درمانهای ایمونولوژیک
- خطاهای آزمایشگاهی یا نمونهگیری نادرست
کلام پایانی
تفسیر آزمایش HLA دو نتیجه را بیشتر حاصل نمی کند. نتیجه اول منفی است که نشان می دهد شما مشکلی ندارید. دوم مثبت است و نشان می دهد شما مشکلاتی مانند نقص ایمنی یا بیماری های التهابی دارید. این آزمایش به دلایل مختلف و برای تشخیص بیماری های التهابی برای افراد تجویز می شود. پس از انجام این آزمایش دانستن اینکه چگونه می توانید آن را تفسیر کنید، بسیار حائز اهمیت خواهد بود. در این متن سعی کردیم شما را با نتایج و تفسیر آزمایش HLA آشنا کنیم.
سوالات متداول
انجام این آزمایش نسبت به دیگر تست ها دارای هزینه بیشتری است. زیرا اهمیت و حساسیت آن در آزمایشگاه بسیار بالا خواهد بود.
خیر. پزشک برای تشخیص روماتیسم مفصلی برخی تصویربرداری و آزمایشات بیشتر را تجویز می کند.
بله. یکی از مهمترین آزمایش هایی که لازم است پیش از پیوند مغز استخوان صورت گیرد، همین آزمایش است.