نقص سیستم ایمنی در کودکان چیست و از کجا شروع می شود؟ نقص سیستم ایمنی اولیه (PI) یا اختلالات ایمنی مادرزادی، به گروهی از بیماریهای ژنتیکی اطلاق میشود که در آن سیستم ایمنی بدن قادر به عملکرد بهینه و دفاع مناسب در برابر عفونتها نیست. این نوع نقصها معمولاً از بدو تولد وجود دارند و ممکن است در هر سنی خود را نشان دهند. اکثر این بیماران به دلیل هزینه های هنگفت درمان، از پیگیری روند درمان صرف نظر می کنند. موسسه خیریه حامیان بیماران نقص ایمنی سپید در تهران این بیماران را با آغوش باز می پذیرد.
در این مطلب می خواهیم شما را نسبت به نقص سیستم ایمنی در کودکان که نوع ژنتیکی آن نقص ایمنی اولیه در کودکان است آشنا کنیم.
سیستم ایمنی در کودکان
سیستم ایمنی در کودکان مجموعهای از سلولها، بافتها و اندامها است که وظیفه محافظت از بدن در برابر عوامل بیماریزا مانند ویروسها، باکتریها، قارچها و انگلها را بر عهده دارد. این سیستم میتواند تهدیدات را شناسایی کرده و آنها را از بین ببرد تا کودک سالم بماند. سیستم ایمنی در کودکان هنوز در حال تکامل است و به تدریج با مواجهه با عوامل بیماریزا و دریافت واکسنها قویتر میشود. شیر مادر نیز در ایمنی بسیار حائز اهمیت است.
شیر مادر نه تنها تغذیهای کامل برای نوزاد فراهم میکند، بلکه حاوی تعداد زیادی از آنتیبادیها و سلولهای ایمنی است که از مادر به کودک منتقل میشوند. این انتقال ایمنی به کودک، که به آن ایمنی مادری گفته میشود، به نوزاد کمک میکند تا در ماههای اولیه زندگی از عفونتها محافظت شود. این آنتیبادیها و مواد ایمنی در شیر مادر به ویژه در کلستروم (شیر اولیهای که مادر در چند روز اول پس از زایمان تولید میکند) به مقدار زیاد وجود دارند. مساله واکسن در بیماران نقص ایمنی اولیه متفاوت است. و گاهی به علت ضعف سیستم ایمنی نمی توانند واکسن دریافت کنند.
سیستم ایمنی کودک از دو بخش اصلی تشکیل میشود:
- ایمنی ذاتی: این بخش از سیستم ایمنی اولین خط دفاع است که شامل پوست، غشاهای مخاطی و سلولهای گلبول سفید مانند نوتروفیلها و ماکروفاژها میشود. این سلولها به طور غیر اختصاصی به میکروب ها و عوامل بیماری زا حمله می کنند.
- ایمنی اکتسابی: این بخش با گذشت زمان و به کمک واکسنها و مواجهه با عوامل بیماریزا تقویت میشود. در این فرآیند، سلولهای B آنتیبادیها را تولید میکنند و سلولهای T به نابودی سلولهای آلوده میپردازند.
نقص سیستم ایمنی در کودکان
نقص سیستم ایمنی در کودکان به شرایطی گفته میشود که در آن سیستم ایمنی بدن به طور کامل یا به درستی عمل نمیکند و نمیتواند به طور مؤثر با عفونتها و بیماریها مقابله کند. این نقصها ممکن است به دلیل اختلالات ژنتیکی، نقص در تولید یا عملکرد سلولهای ایمنی، یا مشکلات در ارگانهای ایمنی بدن ایجاد شوند.
نقصهای سیستم ایمنی میتوانند به دو دسته اصلی تقسیم شوند:
- نقص ایمنی اولیه: این نوع نقصها از بدو تولد وجود دارند و معمولاً به دلیل اختلالات ژنتیکی ایجاد میشوند. در این حالت، بخشهای مختلف سیستم ایمنی مانند سلولهای B، سلولهای T یا ماکروفاژها قادر به عملکرد صحیح نیستند. به همین دلیل، کودک به راحتی در معرض عفونتهای مکرر و شدید قرار میگیرد.
- قص ایمنی ثانویه: این نوع نقصها ناشی از عوامل خارجی مانند بیماریهای دیگر (مثلاً HIV)، درمانهای پزشکی (مانند شیمی درمانی) یا سوءتغذیه هستند. در این حالت، سیستم ایمنی به طور موقت یا دائمی ضعیف میشود و بدن کودک قادر به مقابله با بیماریها به خوبی نیست.
علائم نقص سیستم ایمنی در کودکان
نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان ممکن است به صورتهای مختلف بروز کند و علائم آن میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. برخی از علائم شایع نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان عبارتند از:
1. عفونتهای مکرر و طولانیمدت
یکی از علائم اصلی نقص سیستم ایمنی اولیه، ابتلا به عفونتهای مکرر و طولانیمدت است. این عفونتها ممکن است شامل عفونتهای تنفسی، عفونتهای گوش، عفونتهای پوستی، یا عفونتهای ادراری باشند. در کودکانی که به نقص ایمنی مبتلا هستند، عفونتها ممکن است به طور مکرر و با شدت بیشتری نسبت به سایر کودکان رخ دهند و به درمانهای استاندارد نیز به سختی پاسخ دهند.
2. عفونتهای غیرمعمول
کودکان مبتلا به نقص سیستم ایمنی اولیه ممکن است به عفونتهایی مبتلا شوند که در کودکان سالم نادر است. این عفونتها میتوانند شامل عفونتهای قارچی، ویروسی یا باکتریایی غیرمعمول باشند که در کودکان معمولاً کمتر دیده میشوند. این نوع عفونتها ممکن است در سیستمهای مختلف بدن مانند ریهها، دستگاه گوارش یا پوست بروز کنند.
3. تأخیر در رشد و تکامل
نقص سیستم ایمنی میتواند بر رشد و تکامل طبیعی کودک تأثیر بگذارد. این کودکان ممکن است از نظر جسمی و ذهنی نسبت به همسن و سالهای خود در تأخیر باشند. مشکلات تغذیهای ناشی از عفونتهای مکرر یا سیستم ایمنی ضعیف میتواند بر رشد و وزن کودک تأثیر بگذارد.
4. آبسههای مکرر یا عفونتهای شدید
کودکان با نقص ایمنی ممکن است آبسههای مکرر یا عفونتهای شدید پوستی، مانند عفونتهای چرکی یا جوشهای عمیق، داشته باشند که درمان آنها دشوار است. این عفونتها ممکن است به درمانهای طولانیمدت نیاز داشته باشند.
5. مشکلات گوارشی
کودکان مبتلا به نقص سیستم ایمنی اولیه ممکن است دچار مشکلات گوارشی مانند اسهال مزمن، استفراغ، یا سوءتغذیه شوند. این مشکلات معمولاً به دلیل عفونتهای مزمن یا التهابهای سیستم گوارش ایجاد میشوند که ناشی از نقص سیستم ایمنی است.
6. بزرگ شدن غدد لنفاوی و طحال
در برخی از اختلالات نقص ایمنی، غدد لنفاوی و طحال ممکن است به طور غیرعادی بزرگ شوند. این بزرگ شدن میتواند نشانهای از فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی باشد، جایی که بدن به طور غیرعادی و بیش از حد به عفونتها واکنش نشان میدهد.
7. مشکلات تنفسی مکرر
کودکان با نقص سیستم ایمنی ممکن است از مشکلات تنفسی مانند سرفه مکرر، مشکلات تنفسی و تنگی نفس رنج ببرند. این مشکلات معمولاً به دلیل عفونتهای تنفسی مکرر یا اختلالات ایمنی در ریهها ایجاد میشوند.
8. عدم پاسخ به واکسنها
کودکانی که نقص سیستم ایمنی دارند ممکن است نتوانند به درستی به واکسنها پاسخ دهند و این مسئله باعث شود که کودک در برابر بیماریهایی که واکسینه نشده است، آسیبپذیرتر باشد. این کودکان ممکن است نیاز به واکسنهای ویژه یا درمانهای اضافی برای تقویت سیستم ایمنی خود داشته باشند.
9. التهابهای مداوم
برخی از کودکان مبتلا به نقص ایمنی دچار التهابهای مداوم در نقاط مختلف بدن میشوند. این التهابات ممکن است شامل التهاب مفاصل، پوست یا دستگاه گوارش باشد و معمولاً به دلیل نقص در توانایی بدن برای کنترل التهابات ایجاد میشود.
10. خستگی و ضعف عمومی
کودکان مبتلا به نقص ایمنی ممکن است احساس خستگی مفرط و ضعف عمومی داشته باشند. این خستگی به دلیل سیستم ایمنی ضعیف است که به سختی قادر به مبارزه با عفونتها و بیماریها است.
عوامل موثر در بروز بیماری سیستم نقص ایمنی اولیه در کودکان
اگر کودک شما به طور مکرر دچار عفونتهای غیرمعمول یا مشکلات پزشکی طولانیمدت میشود، یا علائم دیگری که اشاره شد را نشان میدهد، مهم است که به پزشک متخصص مراجعه کنید تا احتمال وجود نقص سیستم ایمنی بررسی شود. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند به بهبود وضعیت کودک کمک کرده و از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری کند.
این نوع نقصها معمولاً به دلیل مشکلات ژنتیکی ایجاد میشوند و میتوانند باعث آسیبپذیری شدید کودکان در برابر عفونتها و بیماریها شوند. عوامل مختلفی میتوانند در بروز این بیماریها تأثیرگذار باشند. در اینجا به مهمترین عوامل مؤثر در بروز نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان پرداختهایم:
1. وراثت و ژنتیک
بیشترین علت نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان ناشی از عوامل ژنتیکی است. بسیاری از این اختلالات به صورت ارثی منتقل میشوند، به این معنی که اگر یکی از والدین دارای نقص ایمنی باشد، احتمال انتقال آن به فرزند وجود دارد. این بیماریها معمولاً به صورت اتوزومال مغلوب یا اتوزومال غالب به ارث می رسند. اتوزومال غالب یعنی کافی است یکی از والدین ژن بیمار را داشته باشد. بنابراین والد بیمار بیماری را به فرزند منقل می کند
در اتوزومال مغلوب هیچ یک از والدین بیمار نیستند و لی ناقل ژن بیمار هستند و اگر هر دو هم زمان این ژن مغلوب را به فرزند منتقل کنند فرزند بیماری نقص ایمنی اولیه خواهد داشت.
ازدواج فامیلی میتواند در بروز نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان تأثیر داشته باشد. در ازدواجهای فامیلی، احتمال اینکه هر دو والد حامل ژنهای معیوب مشابه باشند بیشتر است. بسیاری از نقصهای ایمنی اولیه به صورت ژنتیکی از والدین به فرزندان منتقل میشوند و در صورتی که هر دو والد این ژن معیوب را داشته باشند، کودک ممکن است دچار نقص ایمنی شود. بنابراین، ازدواجهای فامیلی میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای ارثی و نقص ایمنی را افزایش دهند.
برای پیشگیری از بیماری نقص ایمنی، بهتر است پیش از ازدواج برخی آزمایش های ژنتیکی را انجام دهید.
این آزمایش ها به شما کمک می کنند که از بروز این بیماری در فرزندان خود پیشگیری کنید. در برخی موارد به افراد توصیه می شود که از ازدواج با یکدیگر صرف
2. اختلالات ژنی
نقصهای ژنی خاص میتوانند منجر به بروز اختلالات ایمنی در کودکان شوند. این نقصها میتوانند بر تولید و عملکرد سلولهای ایمنی مانند سلولهای T، سلولهای B، ماکروفاژها یا دفاعهای میکروبی تأثیر بگذارند. برخی از این اختلالات ممکن است منجر به کمبود آنتیبادیها، اختلال در عملکرد سلولهای T یا مشکلات در تولید گلبولهای سفید شوند. به عنوان مثال، اختلال در ژن RAG1 و RAG2 میتواند منجر به نقص ایمنی اولیه شود.
3. آسیب به دستگاه ایمنی در دوران جنینی
گاهی اوقات، اختلالات سیستم ایمنی میتوانند در دوران جنینی ایجاد شوند. عفونتها یا عوامل محیطی خاص که به جنین آسیب میزنند، ممکن است باعث اختلال در رشد سیستم ایمنی کودک شوند. این اختلالات میتوانند منجر به نقص سیستم ایمنی پس از تولد شوند. علاوه بر این، برخی از بیماریها و عفونتهایی که مادر در دوران بارداری تجربه میکند، میتوانند بر تکامل سیستم ایمنی کودک تأثیر بگذارند.
4. عوامل محیطی و عفونتها
اگرچه بیشتر نقصهای ایمنی اولیه به عوامل ژنتیکی مربوط میشوند، اما عوامل محیطی نیز میتوانند بر شدت یا بروز این اختلالات تأثیرگذار باشند. برای مثال، برخی عفونتها در دوران کودکی میتوانند موجب بروز مشکلات در سیستم ایمنی شوند. همچنین قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مضر، مواد آلرژن، یا بعضی از داروها میتواند خطر بروز برخی بیماریهای ایمنی را افزایش دهد.
5. تداخل در پاسخ ایمنی به واکسنها
برخی کودکان با نقص سیستم ایمنی ممکن است نتوانند به درستی واکسنها را دریافت کنند. این مسئله میتواند نتیجه نقص در عملکرد سلولهای B یا T باشد که مسئول تولید آنتیبادیها و پاسخ به عفونتها هستند. در این موارد، احتمال بروز عفونتهای جدی حتی پس از دریافت واکسن نیز وجود دارد.
6. کمبود مواد مغذی و تغذیه نامناسب
تغذیه نامناسب و کمبود مواد مغذی از قبیل ویتامینها و مواد معدنی میتواند تأثیر منفی بر سیستم ایمنی داشته باشد. برای مثال، کمبود ویتامین D، ویتامین A، آهن، یا روی میتواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل کرده و کودکان را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماریها قرار دهد. این کمبودها ممکن است به ویژه در کودکانی که از رژیم غذایی نامناسب یا ناکافی برخوردارند، دیده شود.
بروز برخی مشکلات در بارداری برای خانمها روی سیستم ایمنی جنین تاثیر می گذارد. حتی اگر والدین فامیل نباشند، درصد بوجود آمدن این بیماری برای فرزند افزایش می یابد. یک رژیم غذایی نادرست در دوران بارداری و به صورت خودسرانه روی شرایط رشد جنین و ایمنی بدن او تاثیر می گذارد. بهتر است مادر هر گونه رژیم را زیر نظر پزشک متخصص دنبال کند.
7. عوامل دیگر:
عواملی مانند کمبود خواب، استرس زیاد، قرارگیری در معرض آلودگیهای محیطی و سیگار کشیدن والدین نیز میتوانند تأثیر منفی بر سیستم ایمنی کودکان داشته باشند و احتمال بروز مشکلات ایمنی را افزایش دهند.
بیماریهای نقص سیستم ایمنی اولیه در کودکان معمولاً به دلایل ژنتیکی و اختلالات در عملکرد سیستم ایمنی به وجود میآیند. این بیماریها میتوانند باعث ایجاد مشکلات جدی در مقابله با عفونتها و بیماریها شوند. از آنجا که بیشتر این نقصها به صورت ارثی منتقل میشوند، تشخیص زودهنگام و مراقبتهای مناسب از اهمیت ویژهای برخوردارند. در صورتی که کودک شما علائمی از نقص ایمنی اولیه از جمله عفونتهای مکرر و غیرعادی را نشان دهد، مهم است که به پزشک مراجعه کنید تا اقدامات تشخیصی و درمانی مناسب انجام شود.
نقص سیستم ایمنی در کودکان درمان پذیر است؟
نقص در کودکان کشنده نیست. در عین حال اگر آن را پیگیری و درمان نکنید، می تواند منجر به مرگ شود. کودکان زیادی در ایران تا به امروز تحت درمان قرار گرفته اند که متناسب با وضعیتی که داشتند بهبود یافتند. به جز شیداها و نیکوهایی که درمان دیگر جوابگو نبود و شاهد از دست رفتن آنها بودیم. درمان های هدفمند نقص سیستم ایمنی اولیه را بخوانید.
عوارض بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان
بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان میتواند عوارض جدی و متنوعی به همراه داشته باشد، زیرا سیستم ایمنی بدن قادر به مقابله با عفونتها و بیماریها به طور مؤثر نخواهد بود. این اختلالات میتوانند بر رشد، سلامت عمومی و کیفیت زندگی کودک تأثیر منفی بگذارند. در ادامه به برخی از عوارض اصلی بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان اشاره میکنیم:
1. عفونتهای مکرر و شدید
کودکان مبتلا به نقص سیستم ایمنی معمولاً به عفونتهای مکرر و شدید دچار میشوند. این عفونتها میتوانند شامل عفونتهای تنفسی (مانند پنومونی یا سینوزیت)، عفونتهای گوش، عفونتهای ادراری، عفونتهای پوستی، و عفونتهای گوارشی باشند. به دلیل ضعف سیستم ایمنی، این عفونتها ممکن است دیرتر درمان شوند یا حتی به عوارض جدیتری منجر شوند. نقص ایمنی اولیه و بیماریهای تنفسی را بخوانید.
2. عفونتهای غیرمعمول
کودکان با نقص ایمنی ممکن است به عفونتهایی مبتلا شوند که در افراد سالم به ندرت رخ میدهند. این عفونتها میتوانند ناشی از میکروبهای فرصتطلب باشند که معمولاً توسط سیستم ایمنی سالم کنترل میشوند، اما در کودکان با نقص ایمنی میتوانند باعث مشکلات جدیتری شوند.
3. مشکلات رشد و توسعه
نقص سیستم ایمنی میتواند باعث مشکلات در رشد و تکامل طبیعی کودک شود. عفونتهای مکرر و مشکلات بهداشتی میتوانند بر وزن و قد کودک تأثیر بگذارند و باعث تأخیر در رشد جسمی و ذهنی شوند.
4. اختلالات خودایمنی
در برخی موارد، نقص سیستم ایمنی میتواند منجر به بیماریهای خودایمنی شود، جایی که سیستم ایمنی به اشتباه به بافتها و سلولهای سالم بدن حمله میکند. این اختلالات میتوانند به التهاب و آسیب به اندامها و بافتهای مختلف بدن منجر شوند.
5. مشکلات طولانیمدت و مزمن
برخی از کودکان مبتلا به نقص سیستم ایمنی ممکن است به بیماریهای مزمن و طولانیمدت مبتلا شوند، که نیاز به درمانهای مداوم و نظارت پزشکی دارند. این بیماریها میتوانند شامل مشکلات ریه، عفونتهای مزمن دستگاه گوارش، یا اختلالات در عملکرد اندامهای مختلف بدن باشند.
6. احتمال بروز بیماریهای شدید و کشنده
در موارد شدیدتر نقص ایمنی، خطر ابتلا به بیماریهای کشنده یا عفونتهای جدیتر مانند سپسیس (عفونت خون) وجود دارد. این وضعیتها میتوانند بسیار خطرناک بوده و در صورت عدم درمان سریع و مناسب، تهدیدی برای زندگی کودک محسوب شوند.
7. نیاز به درمانهای پیچیده و مداوم
درمان بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان به روش های مختلفی انجام می شود که متناسب با شرایط جسمی کودک متفاوت است. برخی از کودکان با مصرف دارو بهبود می یابند و نیازی به درمان های تخصصی ندارند. بنابرای پیش از هر گونه نگرانی بهتر است برای درمان کودک خود به متخصص مراجعه کنید.
کودکان مبتلا به نقص ایمنی ممکن است نیاز به درمانهای پیچیده و مداوم داشته باشند، از جمله مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی، آنتیبیوتیکهای خاص یا حتی پیوند سلولهای بنیادی. این درمانها میتوانند عوارض جانبی مختلفی داشته باشند و نیاز به مراقبتهای ویژه پزشکی دارند.
8. تأثیرات روانی و اجتماعی
عوارض جسمی بیماری نقص ایمنی میتواند به مشکلات روانی و اجتماعی منجر شود. کودکانی که به عفونتهای مکرر دچار میشوند یا به بیماریهای جدی مبتلا هستند، ممکن است احساس افسردگی، اضطراب یا انزوا کنند. این مشکلات میتوانند بر کیفیت زندگی کودک و خانواده تأثیر بگذارند.
چه زمانی برای نقص سیستم ایمنی در کودکان به پزشک مراجعه کنیم؟
زمانی که نقص سیستم ایمنی در کودک خود را متوجه شدید، بهتر است هر چه زودتر به متخصص مراجعه داشته باشید. تنها یک متخصص ایمونولوژیست می تواند به شما در تشخیص و درمان این بیماری کمک کند. متخصص با تجویز آزمایش خون برای کودک شما، یک بررسی دقیق روی وضعیت خونی او خواهد داشت. در کنار آن تمامی علائم بیمار را نیز مورد بررسی قرار می دهد.
در صورت مشاهده نشانه هایی از نقص سیستم ایمنی، آزمایشات تخصصی تری را برای کودک شما توصیه خواهد کرد که انجام آنها بسیار مهم است. این آزمایشات به پزشک کمک می کنند تا نوع بیماری را تشخیص و نحوه درمان را انتخاب کند.
حمایت از نقص سیستم ایمنی در کودکان توسط موسسه سپید
موسسه خیریه حامیان بیماران نقص ایمنی یکی از موسسات فعال در تهران است که برنامه درمانی بسیاری از این بیماران را دنبال می کند. این موسسه برای حمایت از بیمارانی راه اندازی شده که توانایی پرداخت هزینه های درمان را ندارند. سفیران و اعضای این موسسه این بیماران را از لحاظ تامین دارو و دیگر هزینه های درمان حمایت می کنند تا به بهبودی برسند.
علاوه بر این اعضای این موسسه، به عزیزانی که به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر در مورد این بیماری و نحوه درمان هستند مشاوره می دهند.
سوالات متداول در مورد بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان
بله. از آنجایی که بدن را درگیری می کند و نیاز به درمان و پیگیری دارد، به عنوان یک بیماری شناخته می شود.
علل پایین بودن سطح سیستم ایمنی در کودکان متفاوت است. مصرف داروهای متعدد به میزان بسیار زیاد، وضعیت ایمنی والدین، انجام برخی درمان ها، وراثتی بودن آن و شرایط بارداری مادر، روی آن تاثیر می گذراند.
برای تشخیص بیماری نقص ایمنی در کودکان، پزشک معمولاً آزمایشهایی مانند شمارش گلبولهای سفید خون (CBC)، آزمایشهای بررسی سطح آنتیبادیها (IgG، IgA، IgM)، تستهای عملکرد سلولهای T و B، آزمایشهای مربوط به عملکرد سیستم ایمنی مادرزادی، و ارزیابی عملکرد ارگانهای لنفاوی (مانند تیموس و مغز استخوان) را انجام میدهد. همچنین، در برخی موارد، ممکن است آزمایشهای ژنتیکی برای شناسایی نقصهای ژنتیکی مربوط به سیستم ایمنی نیز ضروری باشد.
روش های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد. دارو، تزریق ایمونوگلوبولین، پیوند مغز استخوان و سلول های بنیادی
نتیجه گیری
بیماری نقص سیستم ایمنی در کودکان از بدو تولد با کودک شروع می شود. عوامل متفاوتی در بروز آن موثر هستند که مهمترین آنها ازدواج فامیلی است. می تواند در کودکی، نوجوانی و یا بزرگسالی خود را نشان دهد. علائم آن در بیماران مختلف، متفاوت است. نوع درمان هم متناسب با نوع نقص ایمنی فرق می کند. برای درمان آن باید به متخصص ایمونولوژیست مراجعه کنید و تحت نظر پزشک باشید.
موسسه حامیان بیماران نقص ایمنی سپید با بیش از 20 سال قدمت در تهران فعالیت می کند. در واقع این موسسه با حمایت خیرین و بکارگیری متخصصین زبده و خبره، از این بیماران حمایت می کند. شما عزیزان می توانید برای حمایت از این بیماران در ایران کمک های مالی خود را به صورت آنلاین پرداخت کنید. متاسفانه بسیاری از این عزیزان از جمله شیداها و نیکوها را به دلیل نداشتن هزینه های درمان در سال های گذشته از دست دادیم. برای اینکه این کودکان سالیان سال مانند دیگر کودکان در کنار خانواده زندگی کنند نیاز به حمایت ما دارند.