ایمونوگلوبولین همان آنتی بادی است. درمان با ایمنوگلوبولین یا همان ایمنوگلوبولین درمانی، که به عنوان IVIG (ایمنوگلوبولین داخل وریدی) نیز شناخته میشود، یک روش درمانی پزشکی است که شامل تزریق آنتیبادیها برای کمک به بیماران در مبارزه با عفونتها، بیماریهای خودایمنی و نقصهای ایمنی میباشد. این درمان به یکی از درمانهای ضروری برای کسانی تبدیل شده است که سیستم ایمنی آنها به درستی کار نمیکند. در این مقاله، به بررسی آنچه که درمان ایمنوگلوبولین است، کاربردها، مزایا، خطرات و آنچه بیماران میتوانند در طول و بعد از درمان انتظار داشته باشند، خواهیم پرداخت.
ایمنوگلوبولین چیست و چه کار می کند؟
آنتیبادیها، که به عنوان ایمونوگلوبولینها نیز شناخته میشوند، پروتئینهای خاصی هستند که توسط سیستم ایمنی بدن تولید میشوند تا به شناسایی و خنثیسازی پاتوژنها مانند باکتریها و ویروسها کمک کنند. هنگامی که یک پاتوژن وارد بدن میشود، سیستم ایمنی به سرعت آنتیبادیهایی تولید میکند که بهطور خاص به ساختارهای سطحی آن پاتوژن (به نام آنتیژنها) متصل میشوند. این اتصال باعث میشود که پاتوژنها برای سیستم ایمنی قابل شناسایی شوند و در نتیجه، سلولهای ایمنی دیگر مانند ماکروفاژها و نوتروفیلها به سمت آنها حرکت کنند و آنها را نابود کنند. همچنین، برخی از آنتیبادیها میتوانند به جلوگیری از ورود ویروسها به سلولهای سالم کمک کنند یا سموم تولید شده توسط باکتریها را خنثی کنند، به این ترتیب نقش کلیدی در دفاع بدن در برابر عفونتها ایفا میکنند.
ایمنوگلوبولین درمانی چیست؟
ایمنوگلوبولینها با شناسایی و خنثی کردن باکتریها، ویروسها و سایر پاتوژنهای مضر کار میکنند. درمان ایمنوگلوبولین شامل استفاده از آنتیبادیهای خالص شده است که از هزاران اهداکننده سالم جمعآوری شدهاند تا از افرادی که آنتیبادیهای کافی ندارند یا سیستم ایمنی آنها به بدن خود حمله میکند، حمایت کند.
این درمان معمولاً به صورت داخل وریدی (IVIG) انجام میشود، هرچند که میتواند به صورت زیرپوستی (SCIG) نیز داده شود، بسته به وضعیت بیمار و توصیه پزشک یکی از دو روش انجام می شود.
درمان با ایمنوگلوبولین چگونه عمل می کند؟
ایمونوگلوبولین درمانی با تأمین آنتیبادیهای لازم برای مبارزه با عفونتها یا تنظیم پاسخ سیستم ایمنی کار میکند. در موارد نقص ایمنی، این درمان سطح آنتیبادیهای بیمار را افزایش میدهد و ایمنی موقت را فراهم میکند و از عفونتها پیشگیری میکند. برای اختلالات خودایمنی، ایمونوگلوبولینها میتوانند پاسخ سیستم ایمنی را تنظیم کنند و اثرات مضر یک سیستم ایمنی بیشفعال را کاهش دهند. برای آشنایی با تمام روش های درمان مقاله درمان بیماران نقص ایمنی را بخوانید.
کاربردهای ایمونوگلوبولین درمانی
درمان ایمونوگلوبولین برای درمان طیف وسیعی از شرایط استفاده میشود، از جمله:
- اختلالات نقص ایمنی اولیه (PID): بیمارانی که نقص ایمنی اولیه دارند، توانایی تولید آنتیبادیهای کافی برای مبارزه با عفونتها را ندارند. IVIG به آنها آنتیبادیهایی را میدهد که برای حفظ سلامتی خود نیاز دارند.
- بیماریهای خودایمنی: شرایطی مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و میاستنی گراویس با درمان ایمنوگلوبین به منظور سرکوب یا تنظیم سیستم ایمنی، التهاب و آسیب بافتی را کاهش میدهند.
- پلینوریت ناشی از التهاب مزمن (CIDP): این اختلال عصبی باعث ضعف و بیحسی در اندامها میشود. IVIG میتواند به بهبود قدرت عضلانی و کاهش علائم کمک کند.
- بیماری کاوازاکی: یک بیماری نادر در کودکان که التهاب در رگهای خونی را ایجاد میکند. درمان ایمنوگلوبین برای کاهش خطر عوارض شریان کرونری استفاده میشود.
- سندرم گیلن-باره: یک وضعیت حاد که در آن سیستم ایمنی به سیستم عصبی حمله میکند و باعث فلج میشود. IVIG به توقف پیشرفت بیماری و تسریع بهبودی کمک میکند.
- پلاکتکاهش ایدیوپاتیک (ITP): این بیماری باعث کاهش سطح پلاکتها میشود که منجر به کبودی و خونریزی آسان میشود. IVIG برای افزایش سطح پلاکتها در موارد بحرانی استفاده میشود.
نحوه تزریق ایمونوگلوبولین
درمان ایمونوگلوبولین عمدتاً از دو روش زیر انجام میشود:
- ایمونوگلوبولین داخل وریدی (IVIG): رایجترین روش است که در آن ایمونوگلوبولین ها به طور مستقیم به جریان خون از طریق یک سرم داخل وریدی تزریق میشوند. تزریق معمولاً ۲ تا ۴ ساعت طول میکشد، بسته به دوز و پاسخ بیمار.
- ایمونوگلوبولین زیرپوستی (SCIG): در این روش، ایمونوگلوبولین ها به بافت چربی زیر پوست تزریق میشوند. SCIG اغلب توسط بیمارانی که نیاز به دوزهای منظم دارند، ترجیح داده میشود زیرا میتوان آن را در خانه انجام داد و انعطاف بیشتری نسبت به IVIG دارد.
ایمونوگلوبولین درمانی هر چند هفته یکبار باید انجام شود؟
درمان ایمونوگلوبولین (IVIG) برای بیماران با نقص ایمنی معمولاً هر ۲ تا ۴ هفته یکبار انجام میشود. فراوانی دقیق درمان بستگی به وضعیت خاص بیمار، شدت نقص ایمنی و پاسخ به درمان دارد. پزشک متخصص بر اساس نیازهای فردی بیمار، برنامه درمانی مناسب را تعیین میکند. در برخی موارد، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد که تعداد دفعات درمان را بر اساس میزان عفونتهای مکرر یا سایر عوامل تغییر دهد. برای شرایط مزمن مانند PID یا CIDP، درمان ممکن است هر ۲ تا ۴ هفته یکبار لازم باشد. برای شرایط حاد، مانند GBS یا بیماری کاوازاکی، یک دوره درمانی ممکن است کافی باشد.
مزایای درمان با ایمونوگلوبولین
ایمونوگلوبولین درمانی مزایای زیادی را ارائه میدهد که آن را به درمانی حیاتی برای بیماران با نقصهای ایمنی و بیماریهای خودایمنی تبدیل میکند.
- افزایش عملکرد ایمنی: برای افرادی که نقص ایمنی اولیه یا ثانویه دارند، درمان ایمنوگلوبین آنتیبادیهای لازم برای مبارزه با عفونتها را تأمین میکند و فراوانی و شدت بیماریها را کاهش میدهد.
- تنظیم سیستم ایمنی: در شرایط خودایمنی، IVIG به تنظیم سیستم ایمنی کمک میکند و از حمله آن به بافتهای سالم جلوگیری میکند.
- کاهش التهاب: ایمونوگلوبولین ها میتوانند به کاهش التهاب کمک کنند و علائم بیماران با بیماریهای التهابی مانند CIDP و بیماری کاوازاکی را بهبود بخشند.
- حمایت از بهبودی عصبی: IVIG در توقف پیشرفت اختلالات عصبی مانند سندرم گیلن-باره و CIDP مؤثر است و قدرت عضلانی و عملکرد حرکتی را بهبود میبخشد.
عوارض جانبی و خطرات
در حالی که درمان با ایمنوگلوبین معمولاً ایمن در نظر گرفته میشود، مانند تمام درمانهای پزشکی، با عوارض جانبی و خطرات بالقوه همراه است.
عوارض جانبی رایج:
- سردرد
- خستگی
- تب
- حالت تهوع
- درد عضلانی
- لرز
این علائم معمولاً خفیف بوده و میتوان آنها را با دارو مدیریت کرد. بیماران معمولاً در طول و بعد از تزریق به دقت زیر نظر هستند تا هر گونه عوارض جانبی به سرعت مورد توجه قرار گیرد.
عوارض جانبی شدید (نادر):
- واکنشهای آلرژیک
- لختههای خونی
- آسیب کلیوی
- مننژیت آسپتیک (التهاب غشاهای اطراف مغز و نخاع)
واکنشهای شدید نادر هستند اما ممکن است رخ دهند، به ویژه در بیمارانی که شرایط قبلی خاص دارند. مهم است که قبل از شروع درمان، تاریخچه پزشکی خود را با ارائهدهنده خدمات بهداشتی خود در میان بگذارید.
چه انتظاراتی از ایمونوگلوبولین درمانی باید داشت؟
قبل از تزریق، ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما یک تاریخچه پزشکی دقیق خواهد گرفت و ممکن است آزمایشهایی انجام دهد تا اطمینان حاصل کند که شما کاندیدای مناسبی برای درمان هستید. در روز تزریق:
- این روش در یک کلینیک، بیمارستان یا در خانه (برای SCIG) انجام میشود.
- تزریق از طریق IV یا SC تحت نظر یک حرفهای آموزش دیده انجام میشود.
- ممکن است بعد از تزریق احساس خستگی کنید، بنابراین استراحت توصیه میشود.
- عوارض جانبی، اگر وجود داشته باشند، معمولاً در ۲۴ ساعت اول بروز میکنند.
هزینه درمان با ایمونوگلوبولین
ایمونوگلوبولین درمانی میتواند هزینهبر باشد. هزینه کلی بستگی به دوز، تعداد دفعات درمان و محل انجام آن دارد. موسسه خیریه بیماران نقص ایمنی سپید در حمایت مالی از این عزیزان نیاز به کمک شما خیرین عزیز دارد.
نتیجهگیری
درمان ایمونوگلوبولین یک درمان نجاتدهنده زندگی برای افرادی با نقصهای ایمنی، بیماریهای خودایمنی و برخی شرایط عصبی است. با تأمین آنتیبادیها یا تنظیم پاسخ ایمنی، این درمان به بیماران کمک میکند تا زندگی سالمتر و فعالی داشته باشند. در حالی که برخی خطرات وجود دارد، اثرات درمان ایمونوگلوبولین برای بیشتر بیماران مثبت است.